محمد بن محمد بن أحمد القرشي ( ابن الاخوة ) ( مترجم : جعفر شعار )
125
آيين شهردارى ( فارسى )
لاجورد خالص را چون بر آتش قرار دهند به رنگ كبود در مىآيد و متصاعد نمىشود ، اما تقلبى متصاعد مىشود و مىسوزد . و لاجورد خوب آن است كه به رنگ غرى ( سريشم ؟ ) باشد و اگر سخت زبان را بگزد با يتوع ( گياه يا ترهاى كه وقت بريدن از آن شير درآيد ) آميخته و مغشوش است و رنگش سفيد مىشود . شمعسازى در ساختن شمع نيز تقلب بسيار است ، گاهى آن را با زيتون غليظ مىآميزند و گاهى آرد باقلا و نخود كوبيده به هنگام سيلان بدان مىآميزند . و راه شناختن اين است كه آن را در آب بنهند اگر بالاى آب آمد خالص و گرنه مغشوش است . و جدا كردن زيتون آميخته به وسيلهء اشنان و آب انجام مىگيرد . برخى از شمعسازان در اندرون شمع سفيد شمع سياه قرار مىدهند كه به زنجارى « 1 » موسوم است ، يا آنكه از زير آن ريم شمع و روى آن شمع سفيد پاكيزه مىنهند و خريدار همه را شمع سفيد مىپندارد ، يا در زير شمع پنبهء بسيار - اگر ارزان باشد - مىگذارند و به بهاى شمع مىفروشند . همهء اينها تقلب و تدليس است و محتسب بايد در همهء اين موارد بىاهمال و سستى مراقبت كند .
--> ( 1 ) - ظاهرا معرب زنگار فارسى است .